Specijalna jedinica policije Republike Srpske (SJP)
Istorija i prvobitna organizacija specijalne policije u Republici Srpskoj

Amblem jedinice

Raspadom SFRJ većina specijalnih jedinica republičkih SUP poslužila je kao jezgro za formiranje policijskih i vojnih jedinica novonastalih država. Specijalna policija tadašnjeg MUP Republike Srpske nastala je 4. aprila 1992. kada se grupa od oko trideset pripadnika srpske nacionalnosti odvojila od specijalne jedinice republičkog SUP Bosne i Hercegovine.

Eskalacijom sukoba na teritoriji BiH sastav jedinice se proširuje i u narednim ratnim godinama jedinicu čini devet specijalnih odreda policije, organizovanih u Specijalnu brigadu policije, raspoređenih po teritoriji Republike Srpske: Pale, Šekovići, Trebinje, Bijeljina, Doboj, Banja Luka, Prijedor, Ilidža i Foča. Prvi komandant jedinice bio je Milenko Karišik.

,Mi pravo na grešku nemamo!

Karišikov naslednik bio je general Goran Sarić, koji je jedinicu vodio za vreme ratnih sukoba. Jedinica je tokom rata znatno uvećala brojno stanje u odredima (preko 1700 pripadnika). Specijalna brigada policije Republike Srpske je, pored specijalnih odreda, imala i komandu, tim instruktora, odeljenje za vezu i vod za logističku podršku. Svaki odred je brojao oko 200 pripadnika. U svom sastavu je imao sopstvenu komandu, 3 specijalna pešadijska voda, oklopno - mehanizovani vod, minobacački vod, logistički i odeljenje za vezu. Specijalni odredi posebno su se istakli tokom 1995. godine na planini Majevici. Za rad i zasluge u ovom periodu jedinica je odlikovana najvišim ordenom - Ordenom Nemanjića, a jedan broj pripadnika Ordenom Miloša Obilića, Medaljom Milana Tepića i drugim priznanjima.

Po prestanku ratnih sukoba Specijalna brigada policije menja naziv u Brigadu policije za antiteroristička dejstva i prelazi na mirnodopske uslove rada.



U narednim godinama Brigada u više navrata menja organizaciju, brojno stanje i naziv. Većina specijalnih odreda je ili ugašena, ili transformisana u specijalizovane timove, raspoređene na tri lokacije na teritoriji Republike Srpske, da bi od 2004. godine dobila sadašnji naziv - Specijalna jedinica policije MUP Republike Srpske. Krajem 2005. godine jedinica se smešta u bazi "Sarica" u okolini Banja Luke, glavnog grada R. Srpske, a sadašnji komandant je pukovnik policije Predrag Krajnović.

Specijalna jedinica policije osposobljena je i namenjena za izvršavanje najsloženijih zadataka iz nadležnosti Ministarstva unutrašnjih poslova R. Srpske. Na predlog direktora policije, a uz saglasnot ministra, SJP u skladu sa zakonom izvršava:

-intervencije u cilju neutralisanja terorističkih grupa i uništavanja terorističkih mreža
-otkrivanje i hapšenje opasnih lica i članova organizovanih kriminalnih grupa
-rešavanje talačkih situacija u otetim vazduhoplovima, vozovima, plovilima, drumskim vozilima i objektima
-pregovaranje i oslobađanje talaca bez primene sile
-uspostavljanje javnog reda i mira u visokorizičnim situacijama
-ugušivanje pobuna u zatvorima
-zaštitu VIP ličnosti i objekata od velikog značaja
-pružanje pomoći ostalim organizacionim jedinicama MUP R. Srpske

SJP takođe organizuje i izvodi obuku Jedinice za podršku, kao i Interventne jedinice sudske policije.

Sadašnja organizacija

Prema aktuelnoj organizaciji, SPJ u operativnom delu ima oko 120 pripadnika, organizovanih u:

Komandu SJP koja koordinira radom timova, odeljenja i grupa, vrši prikupljanje podataka, obavlja neophodne pripreme za izvođenje zadataka, učestvuje u pregovaranju tokom kriznih situacija, organizuje nabavku potrebne opreme za rad.

Grupu za specijalnu pripremu i analitiku koja izvršava naređenja komandanta, definiše program obuke i organizuje zaštitu vitalnih objekata na području RS.

Tim za obuku koji organizuje i izvodi selektivnu, osnovnu i specijalističku obuku kandidata i ima savetodavnu ulgou prilikom nabavljanja službene opreme.

Grupu za operacije.

Tim snajperista koji učestvuje u prikupljanju podataka na terenu i obezbeđuje podršku operativnim timovima.

Tim ronilaca specijalizovan je za površinska dejstva, kao i dejstva pod vodom.

SMV tim zadužen je za koordinaciju vozila koja se zavisno od situacije angažuju prilikom izvođenja dejstava iz domena nadležnosti jedinice. Jedinica u svom sastavu ima i tim službenih vodiča pasa, MES tim, kao i odeljenje za logističku podršku.

Za najsloženije zadatke iz domena borbe protiv terorizma i organizovanog kriminaliteta predviđena su četiri operativna tima A, B, C i D, dok je peti operativni tim specijalizovan za obezbeđivanje ličnosti i objekata od visokog značaja.

Međunarodna saradnja i obuka

Prva značajnija antiteroristička obuka organizovana je 2000. godine uz pomoć instruktora iz Francuske, u okviru misije IPTF na teritoriji BiH. U nekoliko navrata, pripadnici SJP izvodili su obuku sa specijalnom jedinicom GIS, italijanskih karabinjera, sa kojima su uvežbavali rešavanje talačkih situacija u otetim prevoznim sredstvima, ronilačku i alpinističku obuku. U centru za obuku policije u Baton Ružu u SAD pripadnici SJP učestvovali su na kursevima osmatranja i prismotre, pratnje i obezbeđivanja ličnosti, antiterorističke i pregovaračke obuke. Obuka iz preciznog gađanja izvedena je u saradnji sa instruktorima nemačkog GSG - 9 i francuskog GIGN. Obuka u rukovanju minsko - eksplozivnim sredstvima je takođe izvedena u Nemačkoj.

Što se tiče saradnje sa jedinicama iz regije, SJP ima odličnu saradnju sa Protivterorističkom jedinicom i Specijalnom antiterorističkom jedinicom MUP Republike Srbije, Ronilačkim centrom Žandarmerije R. Srbije, kao i sa slovenačkom Enotom. Pripadnici SJP redovno učestvuju na regionalnim seminarima elitnih jedinica, koje organizuje francuski RAID.

Kada je u pitanju selekcija kandidata i obuka pripadnika, na selektivnu obuku u Specijalnu jedinicu policije primaju se aktivni službenici MUP, ali i voljni civili. Selektivna obuka podeljena je u tri faze, eliminacionog karaktera. Prva faza odnosi se na "predselekciju" i obuhvata temeljne bezbednosne i administrativne provere, lekarske preglede, psiho - fizičke provere, specifičan test poverenja i hrabrosti i test preciznog gađanja. Po završetku prve faze sledi petodnevni dril. U ovom periodu kandidati se izlažu intenzivnim psiho - fizičkim naporima i proverama, uz minimalan odmor. Reakcije kandidata u stresnim situacijama, njihove individualne veštine i znanja ali i rad u timu, pomno se prate sve vreme. Ukoliko je kandidat zadovoljio standarde, nakon prve dve faze dobija rešenje o privremenom zaposlenju u SJP i nastavlja sa daljom, osnovnom obukom koja takođe ima eliminacioni karakter. U ovoj fazi fizička sprema kandidata se diže na viši nivo, a prolaze se i intenzivne obuke u rukovanju radio uređajima, prelasku pešadijskih prepreka, kontrole lica, gađanja, topografije, prve pomoći i poznavanja zakonskih propisa. Osnovna obuka traje oko 17 nedelja, a kandidati koji uspešno zadovolje standarde SJP raspoređuju se u operativne timove, dok se ostali vraćaju u matične jedinice.

Po završetku treće selektivne faze i prijema u jedinicu, pripadnici počinju sa naprednom i specijalističkom obukom u okviru borbene grupe ili tima.

Obuka pripadnika traje sve vreme dok je pripadnik aktivan u jedinici i organizovana je na domaćim borbenim iskustvima i programima elitnih stranih jedinica. Obuhvata znanja i veštine koje omogućavaju izvršavanje složenih zadataka u svim vremenskim i terenskim uslovima.



Specijalistička obuka podrazumeva obuku preživljavanja u prirodi, kurseve skijanja, izviđanja i osmatranja, kurs brze vožnje, pratnje i obezbeđivanja važnih ličnosti, obuku u rukovanju minsko - eksplozivnim sredstvima, osnovne i napredne snajperske i ronilačke kurseve, alpinizam i padobransku obuku. Timovi i specijalističke grupe u čiji domen rada spada izvođenje zadataka sadržanih u posebnoj obuci, ove segmente izvode kao redovne.

Iako je obuka novopridošlih kandidata iznad obuke redovnoj policijskog službenika, u naredne dve do tri godine, novi pripadnik ne može biti upućen na izvršavanje specijalnog zadatka, bez prisustva pripadnika specijaliste koji ima radno iskustvo duže od tri godine u SJP.

Naoružanje i transportna sredstva

Pripadnicima Specijalne jedinice policije na raspolaganju stoji pouzdano naoružanje i oprema koje rukovodstvo jedinice uz pomoć ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske nabavlja od proizvođača iz Republike Srbije i inostranstva.

Od pištolja treba navesti modele "CZ 99", "CZ 999" (uključujući i "compact" modele) proizvođača "Zastava oružje" iz Kragujevca. Svi modeli dolaze u kalibru 9 x 19 mm Parabellum. Neizostavni austrijski "Glock 17" jeste standard za jedinice ovog tipa, a u SJP nabavljen je za potrebe celokupnog operativnog sastava, a jedinica raspolaže i manjim brojem modela "Glock 19" koji takođe dolazi u kalibru 9 x 19 mm Para. Model "Glock 17T" predviđen je za trening sa municijom "9 mm FX simunition" kod koje se zrno metka izrađuje od plastike, ili se puni bojom, ili je u pitanju poseban metak koji prilikom ispaljivanja brzo usporava i ne rikošetira prilikom udara u prepreku. Među pištoljima prisutna je i "Češka Zbrojovka ČZ M - 85" i drugi modeli. Za potrebe zadataka, pištolji se opremaju taktičkim svetlom ili laserskim obeleživačima ciljeva koji se montiraju na Picatinny šine smeštene sa donje strane cevi.

Među automatima (engl. "Submachine Gun - SMG") zastupljen je "HK MP5" u verzijama "A4" sa fiksnim i "A3" sa izvlačećim kundakom, kao i prigušena verzija oznake "SD3". Za potrebe treninga i prilikom taktičkih vežbi, na cevi ovih automata montiraju se nastavci koji omogućavaju ispaljivanje trenažne municije "9 mm FX simunition". Nedavno je nabavljen i najnoviji model Scorpion EVO - 3 - A1, takođe u 9 x 19 Para. Ovi SMG modeli se za potrebe bliske borbe obično modifikuju montiranjem "red dot" i holografskih nišana i taktičkog svetla. Prisutan je i karabin "Zastava M92" u kalibru 7,62 x 39 mm, a od jurišnih pušaka pripadnici se najviše oslanjaju na Zastavinu M70 u modelima "AB1" sa fiksnim i "AB2" sa sklopivim kundakom, obe u kalibru 7,62 x 39 mm.

Za potrebe preciznog gađanja tu su poluautomatska "Zastava M - 76" u kalibru 7,92 x 57 mm, zatim "M91" u 7,62 x 54R, a za dejstva po udaljenim ciljevima, ciljevima iza zaklona i lakooklopljenoj mehanizaciji i tehnici, upotrebljava se dalekometna puška "Crna strela" u 12,7 x 108 mm, i strani "Steyr Tactical Elite" u kalibru .308 Winchester.

U situacijama koje zahtevaju veću vatrenu moć, tu je i "Zastavin" mitraljez M84, popularna "Ceca", u kalibru 7,62 x 54R.

Prilikom upada, timovi često koriste sačmarice srpske proizvodnje, kao i poznate "Benelli M4".

Za potrebe transporta opreme i ljudstva koriste se "Golf IV", kombiji "Mercedes - Benz Vito" i drugi. Jedinica raspolaže i sa tri borbeno - oklopna vozila, "BOV M - 86" opremljenim mitraljeskim kupolama. Za brze intervencije i desante iz vazduha često se koristi i policijski helikopter SA-341 "Gazela".

Tekst je izrađen u saradnji sa našim vojnim novinarom i prijateljem Zoranom Miloševićem. Tekst je u celini zaštićen autorskim pravima. Kopiranje ili preuzimanje na drugi način, bez dozvole administracije, podložno je tužbi.

© 2014 specijalne-jedinice.com | Sva prava zadržana | Pravila korišćenja